Frjóvgunardagur í fræhöllinni á Vöglum

0
15

Starfsfólk Skógræktar ríkisins á Norðurlandi og Norðurlandsskóga kom saman í fræhöllinni á Vöglum í Fnjóskadal í gær til að víxlfrjóvga evrópu- og rússalerkitrén sem þar eru ræktuð og búa til lerkiblendinginn ʽHrymʼ. Útlit er fyrir góða fræuppskeru í ár. Frá þessu segir á vef Skógræktar Ríkisins

Fræhöllin 1
Mjúkur pensill er notaður til að koma frjókornunum í frævur lerkiblómanna. Mynd Pétur Halldórsson

 

Besta uppskeran af Hrymsfræi hingað til náðist haustið 2013. Hún fékkst í kjölfar þess að vorið 2012 var skorið á börk trjánna neðarlega á stofninum til að örva blómgun þeirra. Trén bregðast við þessu áreiti með því að reyna sem mest þau geta að fjölga sér. Þau blómgast því vel og þar með gefst færi á meiri fræuppskeru. Þetta er þó ekki hægt að gera nema á nokkurra ára fresti því trén þurfa að jafna sig á milli. Fleira getur þó aukið blómgun, til dæmis sólríkt sumar. Sumarið 2014 var á köflum mjög sólríkt á Norðurlandi, einkum framan af, og það kann að hafa orðið til þess að lerkið í fræhöllinni blómgast nú af krafti.

Teitur Davíðsson safnar frjói af evrópulerki. Ef vel er rýnt má sjá frjóduftið sem fellur á pappírsörkina. Mynd: Pétur Halldórsson
Teitur Davíðsson safnar frjói af evrópulerki. Ef vel er rýnt má sjá frjóduftið sem fellur á pappírsörkina. Mynd: Pétur Halldórsson

Nokkuð kemur reyndar á óvart að talsvert meira er nú af karlblómum á trjánum en kvenblómum. Þessu hefur gjarnan verið öfugt farið og þá hefur þurft að fara sparlega með frjóduftið til að það dygði. Nú er fjöldi karlblóma sérstaklega áberandi á sumum rússalerkitrjánum. Þessi góða blómgun karlblóma gerir að verkum að af nógu var að taka þegar trén voru frjóvguð í gær. Ef afgangur verður af frjódufti má hæglega geyma það til næsta árs og nýta ef þörf verður á.

Þröstur Eysteinsson skógerfðafræðingur stýrir fræræktinni á ʽHrymʼ. Frjóvgunin fer þannig fram að stórt pappírsblað er sett undir grein og greinin síðan hrist til að duftið falli á blaðið. Byrjað er neðst á trénu og svo farið upp eftir því grein af grein. Duftinu er hellt í sérstaka bakka úr samanbrotnum pappírsörkum sem handhægt er að nota þegar duftinu er penslað á kvenblómin. Við frjóvgunina er með svipuðum hætti byrjað neðst á trénu, innsta blómið á hverri grein frjóvgað fyrst og svo út eftir greininni og koll af kolli upp allt tréð.

Brynjar Skúlason penslar frjói af evrópulerki á kvenblóm rússalerkis. Mynd: Pétur Halldórsson
Brynjar Skúlason penslar frjói af evrópulerki á kvenblóm rússalerkis. Mynd: Pétur Halldórsson

 

Blómin á lerkitrjánum eru nokkuð breytileg frá einu tré til annars hjá hvorri tegund fyrir sig en líka milli tegundanna. Sum kvenblómin eru algræn en önnur með mismikilli bleikri slikju yfir í bleikrauð. Lögun þeirra er líka nokkuð misjöfn en á evrópulerkinu eru kvenblómin heldur reistari. Þau standa ofan á greinunum en karlblómin neðan á.

 

Frjóduftið er karrígult á litinn og þótt ekki finnist mikill ilmur af stöku blómi safnast hann þegar saman kemur og á blómgunartímanum liggur mildur blómailmur í lofti í fræhöllinni á Vöglum.

 

 

Það er því skemmtilegt að geta tekið forskot á vorsæluna, andað að sér blómailmi og notið litadýrðar í hlýju gróðurhúsinu en lagt í leiðinni sitt að mörkum til að stuðla að ræktun á beinvöxnu og hraðvaxta lerki í íslenskum skógum. (Pétur Halldórsson skogur.is)

Hér má skoða fleiri myndir frá frjóvgunardeginum í fræhöllinni á Vöglum í gær, þriðjudaginn 7. apríl 2015.