Aðalfundur félags sauðfjárbænda í Suður-Þingeyjarsýslu verður haldinn að Ýdölum fimmtudagskvöldið 23.febrúar kl.20:30. Gestir fundarins eru Sigurgeir Sindri Sigurgeirsson formaður LS, Þórarinn Ingi Pétursson stjórnarmaður í LS og Ólafur Jónsson héraðsdýralæknir Norðausturlands. Félagsmenn hvattir til að koma með tillögur fyrir fundinn. Stjórnin
28.01.2012 10:04
Af meðferð á skepnum.
"En hvursu mikils virði er einn rauðmagi? Og hvurs virði er pundið í ýsunni? Ellegar kolinn? Það liggur kanski næst að svara þeirri spurníngu, og segja: Hvað kostar sólin, túnglið og stjörnurnar? Ég geri ráð fyrir að afi minn hafi svarað þessu svo með sjálfum sér, undirskilvitlega, að rétt verð, til að mynda á rauðmaga, sé það verð sem kemur í veg fyrir að upp hrúgist hjá fiskimanni peníngar umfram það sem þarf til nauðsynja." HKL. Brekkukotsannáll.
Ásta Svavarsdóttir bóndi á Hálsi í Köldukinn sendi 641.is eftirfarandi pistil.
Undanfarið hefur átt sér stað umræða um verksmiðjubúskap og er það vel. Umræðan hefur verið æsingalaus og skynsöm. Málflytjendur hafa sagt beinum orðum að verksmiðjubúskapur sé svar við kröfum neytenda um lægra matarverð. Enda er staðreyndin sú að smærri bú eru hætt að standa undir sér. Eina leiðin til að lifa af búskap er að fara út í verksmiðjubúskap því neytandinn er ekki reiðubúinn að borga fyrir velferð dýranna.
Tvískinnungur.
Hættan á tvískinnungi í umræðunni er mjög mikil. Í einni andránni er grátið yfir örlögum dýra, í hinni er kvartað yfir matarverði. Það er allt í lagi að vera hagsýnn neytandi og vilja allan mat sem ódýrastan en það er ekki hægt að vera dýravinur og umhverfisverndarsinni líka.
Vinkona mín, Fía á Sandi, stundar hænsnarækt. Landnámshænurnar hlaupa um frjálsar og una glaðar við sitt. Fía reiknaði það eitt sinn út fyrir mig að það er ódýrara að kaupa kjúkling úti í búð en að tilreiða sinn eiginn. Samt kvarta neytendur stöðugt undan því að kjúklingur sé dýr á Íslandi. Svo berast fréttir af skelfilegri meðferð kjúklinga í verksmiðjubúum og þetta sama fólk sýpur hveljur af hneykslan.
Einhvers staðar kemur kostnaðurinn niður. Það er óumflýjanlegt. Það kostar að hýsa skepnurnar. Það kostar að fóðra þær. Það kostar að sinna þeim. Ef neytendur vilja ekki borga það sem raunverulega kostar að framleiða mat þá verður að skera einhvers staðar niður. Eins og t.d. í húsnæði og þá erum við komin með 17 kjúklinga á fermetra. Nei, það er óásættanlegt en samt er ,,kjúllinn alltaf jafndýr." Hver er krafan? Er krafan virkilega sú að annað fólk eigi að lifa við eða undir fátækramörkum svo neytandinn geti bæði verið hagsýnn og dýravinur? Væri þolanlegra ef þetta fátæka fólk byggi í útlöndum og neytandinn þyrfti aldrei að sjá það?
Valkostir.
Það er hægt að fara ýmsar leiðir. Ein er vitanlega sú að hætta að borða kjöt. Eins og staðan er í dag þá er það ekki hagkvæmari kostur en kannski siðferðilega réttur. Við skulum samt vera meðvituð um að ef allir hætta að kaupa t.d. kinda- og nautakjöt og mjólkurafurðir þá líður ekki löngu þar til íslenskar kýr og kindur verða útdauðar. Það mun enginn halda þessar skepnur sem gæludýr, ekki nema kannski Húsdýragaðurinn. Hitt er hins vegar rétt að það er ekki hægt að fara illa með dýr sem eru ekki til.
Þá er Ísland óheppilega staðsett með tilliti til veðurfars. Hér er fátt hægt að rækta utandyra annað en hey handa skepnum. Og helst með áburði, því miður.
Við gætum lifað á grænmeti ef garðyrkjubændur fengju rafmagn á álversverði og lagt stór landsvæði undir þak. Þ.e.a.s. ef við viljum vera sjálfbær en sjálfbærni í matvælaframleiðslu verður æ mikilvægari eftir því sem mannkyninu fjölgar.
Þá væri hægt að gera úttekt á álagningu milliliða og smásölunnar og sjá hverjir eru frekastir til fjárins. Að halda eitt andartak að stórgrosser sé vinur alþýðunnar er í besta falli barnalegt. Auðvitað brosir hann framan í þig á meðan hann stelur úr vasanum þínum.
Neyta eða njóta?
Það er líka til enn önnur lausn. Hættum að kaupa, kaupa kaupa sem allra, allra mest bara til að henda því. Við hreinsum upp auðlindir jarðar til þess eins að moka þeim á ruslahaugana. Við erum að kæfa jörðina í rusli.
Eins er með mat, skv. fréttum RÚV í nóvember síðastliðnum hendum við um þriðjungi af matnum okkar. Af þessum 17 kjúklingum sem kúldrast saman á einum fermetra, hjartveikir og fótbrotnir með dritbruna fara 5 í ruslið! Er það þess vegna sem maturinn þarf að vera svona ódýr til að við getum fleygt honum? Eða er það af því að hann er svo ódýr að okkur finnst í lagi að henda honum? Hvort kom á undan, verksmiðjuframleidda eggið eða hænan?
Með því einu að hætta að fleygja mat getum við lækkað matarkostnað um 30%. Gerum okkur grein fyrir raungildi hluta. Hvað kostar velferð manna og dýra? Erum við reiðubúin að greiða þann kostnað? Ef ekki, erum við þá tilbúin að standa með þeirri ákvörðun?
Hvernig væri að við hættum að vera neytendur og reyndum frekar að vera njótendur? Hættum að taka meira en við þurfum. Förum að umgangast sköpunarverkið með tilhlýðilegri virðingu. Við hljótum að geta ort jörðina og nýtt okkur auðlindir hennar án þess að misnota þær, kvelja skepnur og arðræna annað fólk.
Ásta Svavarsdóttir
Hálsi.
Skrifað af H.A.
